Predavanje
Savremena vizuelna umetnost afričkog kontinenta – novi kulturni fenomen
El Anacui, Kiša oca nema? (2008),
spljošteni čepovi boca
Subota, 25. april 2026, 15 časova
Aneta Pavlovska (Univerzitet u Lođu, Poljska)
Organizovano uz podršku Poljskog instituta u Beogradu
Tokom protekle tri decenije, savremena vizuelna umetnost sa afričkog kontinenta poprima sve veću vidljivost u globalnom svetu umetnosti. Umetnici koji rade u Africi i u okvirima afričke dijaspore sada redovno učestvuju na velikim međunarodnim izložbama, bijenalima i prisutni su u muzejskim kolekcijama. Ova rastuća vidljivost je usko povezana sa procesima globalizacije, širenjem međunarodnog umetničkog tržišta i onim što neki naučnici opisuju kao kustoski zaokret, koji je u prvi plan stavio nove glasove – često afričkog porekla – u oblast stvaranja izložbi i interpretacije istorije umetnosti. Predavanje će razmatrati odabrane umetničke prakse koje ilustruju različite tendencije savremene afričke umetnosti. Posebna pažnja biće posvećena ulozi fotografije kao moćnog medijuma društvene refleksije i političkog komentara. Radovi fotografa poput Santua Mofokenga, koji je istraživao kompleksno vizuelno polje sećanje u Južnoafričkoj Republici u vreme aparthejda, i Zanele Muholi, čiji se fotografski aktivizam fokusira na vidljivost i dostojanstvo crne LGBT+ zajednice, pokazuju kako se savremena afrička fotografija bavi pitanjima identiteta, sećanja i socijalne pravde.
Još jedna važna dimenzija ovog fenomena je sve veće prisustvo afričkih umetnika na međunarodnim izložbenim platformama. Od 1990-ih, afrički umetnici se redovno predstavljaju na događajima kao što su Dokumenta u Kaselu, Venecijansko bijenale i brojne tematske izložbe posvećene savremenoj afričkoj umetnosti. Paralelne inicijative na kontinentu – poput Bijenala Dak'Art u Senegalu ili fotografsko bijenale Renkontres de Bamako – stvorile su važne prostore za umetničku razmenu i kritičku debatu. Istovremeno, globalno tržište moderne i savremene afričke umetnosti značajno se proširilo. Aukcijske kuće i galerije izveštavaju o rastućem interesovanju za afričke umetnike među kolekcionarima iz Evrope, Severne Amerike, Bliskog istoka i sve više iz same Afrike. Rastuća vidljivost na tržištu umetnika kao što su El Anacui, Vilijam Kentridž ili Jinka Šonibare odražava šire transformacije u globalnoj cirkulaciji umetničkih dela i kulturnih narativa.
Analizirajući ove umetničke prakse i institucionalne kontekste, predavanje će pokazati da savremenu afričku umetnost ne treba shvatiti kao jednu stilsku kategoriju, već kao dinamično i heterogeno polje umetničke produkcije koje odražava složene kulturne, političke i istorijske procese koji danas oblikuju afrički kontinent.
Predavanje će biti održano na engleskom jeziku.
Ulaz besplatan.
Prof. Aneta Pavlovska je istoričarka umetnosti i profesorka na Univerzitetu u Lođu (Poljska), gde je direktorka Instituta za istoriju umetnosti.
Njena istraživanja fokusiraju se na afričku umetnost i kulturu, savremenu umetnost i istoriju i teoriju kolekcija.
Posebno je zainteresovana za ulogu muzeja i izložbi u oblikovanju narativa o neevropskoj umetnosti, kao i za pitanja kulturne reprezentacije i identiteta.
Poslednjih godina njen rad se bavio i pristupačnošću u muzejima, uključujući razvoj audio opisa za osobe sa oštećennjem vida.
Pavlovska je autorka je nekoliko knjiga i brojnih naučnih članaka o afričkoj umetnosti i modernoj vizuelnoj kulturi.
